“Mannen hebben spieren, mannen zijn vreselijk sterk, mannen kunnen alles …” dat zong Herbert Grönemeyer al in 1984. Maar achter dat beeld van kracht schuilen ook kwetsbaarheden waarover weinig wordt gesproken. Mannen worden nog altijd gezien als het “sterke geslacht”: onoverwinnelijk en bijna immuun voor ziekte. De realiteit is anders. Mannen hebben niet alleen gemiddeld een kortere levensverwachting dan vrouwen; bepaalde aandoeningen komen ook vaker bij hen voor. Toch gaan veel mannen niet of veel te laat naar preventieve onderzoeken. Hoog tijd om mannengezondheid zichtbaarder en bespreekbaarder te maken.

Mannen worden deels anders ziek dan vrouwen. Dat komt zowel door lichamelijke verschillen als door levensstijl. Veelvoorkomende aandoeningen zijn:

• Hart- en vaatziekten en hartinfarcten. Deze zijn volgens officiële statistieken de meest voorkomende doodsoorzaak bij mannen..
• Kanker van de prostaat of darmen. Prostaatkanker staat op nummer twee van de kankerstatistieken bij mannen: 26% van alle kankergevallen bij mannen betreft de prostaat, meestal vanaf 69 jaar. Dikkedarmkanker is een andere veelvoorkomende vorm.
• Diabetes. Vaak gelinkt aan overgewicht. Diabetes beperkt de levenskwaliteit aanzienlijk en verhoogt het risico op hart- en vaatziekten.
• Erectiestoornissen. Door schaamte blijft dit thema vaak onderbelicht. Toch is in 80% van de gevallen de oorzaak organisch en niet psychisch. Vroege diagnose is belangrijk.

Of iemand ziek wordt, is deels genetisch bepaald. Maar veel mannen hebben een levensstijl die het risico op bepaalde aandoeningen aanzienlijk verhoogt. Drie belangrijke risicofactoren zijn:

• Roken
• Alcoholgebruik
• Overgewicht

Op al deze punten scoren mannen gemiddeld slechter dan vrouwen. De cijfers zijn duidelijk: volgens de Duitse Vereniging voor Voeding heeft 59,4% van de mannen tussen 18 en 65 jaar overgewicht. Bij mannen boven 65 loopt dat cijfer op tot 69,6%, waarvan 21% obees is. Overgewicht bevordert onder andere diabetes en hartziekten. In combinatie met maatschappelijke druk — het beeld van de man als kostwinner en steunpilaar — ontstaat een extra kwetsbare situatie.

Er bestaan tal van uitstekende preventieve onderzoeken die u kunnen beschermen tegen ernstige ziekten of die aandoeningen vroegtijdig opsporen. Toch maakt minder dan de helft van de mannen hier regelmatig gebruik van. Hier vindt u de belangrijkste preventietips volgens leeftijdsgroep:

• Tot 35 jaar. Recht op één uitgebreide check-up. Bij klachten moet u uiteraard altijd eerder naar de arts..
• Vanaf 35 jaar. Om de drie jaar een grote check-up voor vroegtijdige opsporing van o.a. hart- en vaatziekten. Bij risicofactoren (bijvoorbeeld overgewicht) zal uw arts extra aandacht besteden. Om de twee jaar is een huidkankerscreening mogelijk.
• Vanaf 45 jaar. Jaarlijkse prostaat- en endeldarmkankerpreventie.
• Vanaf 65 jaar. Recht op een echografie voor vroegtijdige opsporing van aneurysma’s van de buikslagader. Zo’n aneurysma komt bij 4 tot 8% van de mannen voor en kan levensgevaarlijke bloedingen veroorzaken

Twijfelt u aan welke onderzoeken voor u relevant zijn? Bespreek dit met uw huisarts. Hebt u nog geen vaste huisarts? Probeer er dan uiterlijk tegen uw 50ste één te kiezen. Vanaf die leeftijd stijgt het risico op kanker, hartziekten en andere typische “mannenkwalen”.

Regelmatige medische controle is belangrijk, maar in uw dagelijks leven kunt u zélf veel doen om lang fit en gezond te blijven. Dat hoeft niet te betekenen dat u meteen volledig stopt met alcohol en sigaretten — al zou dat uiteraard een enorme gezondheidswinst betekenen. Vijf concrete tips:

• Beweeg meer. Tot 4,5 uur sport per week kan helpen om gewicht te verliezen en uw algemene conditie te verbeteren.
• Eet gezonder. Mannengezondheid hangt sterk samen met voeding. Bewuster eten maakt al een groot verschil: eet minder vlees, meer, groente en drink voldoende water
• Observeer uw lichaam. Blijvende huidveranderingen, knobbeltjes onder de huid, plotse hoofdpijn of pijn zijn redenen om een arts te raadplegen. Wen uzelf aan om uw teelballen elke maand te onderzoeken.
• Blijf mentaal en fysiek actief. Nieuwe hobby’s, nieuwe eetgewoonten, nieuwe sport — alles wat u uit uw routine haalt, houdt u mentaal fris en fysiek fit.
• Praat erover. Problemen zoals prostaatklachten of erectiestoornissen komen veel voor. Door erover te praten, vermindert stress en vindt u sneller hulp.
• Zorg goed voor uzelf. Als u door prostaatproblemen incontinentie ervaart, bestaan er speciale TENA producten die perfect aansluiten bij de mannelijke anatomie en betrouwbare bescherming bieden in elke situatie.